|
ریاضی ششم صفحه 104 - فعالیت 1
1ـ جاهای خالی را کامل کنید.
زاویه : $74^{\circ}$
متمّم : ________
مکمل : ________
زاویه : ________
متمّم : $65^{\circ}$
مکمل : ________
زاویه : ________
متمّم : ________
مکمل : $120^{\circ}$
زاویه : ________
متمّم : ________
مکمل : ________
پاسخ تشریحی و گام به گام ریاضی ششم صفحه 104 - فعالیت 1
سلام به شما ششمیهای پرانرژی! در این فعالیت میخواهیم با دو مفهوم بسیار مهم در هندسه آشنا شویم: **زاویههای متمّم** و **زاویههای مکمل**.
اول از همه بیایید دو نکته طلایی را یادآوری کنیم:
1. دو زاویه وقتی **متمّم** هستند که مجموع آنها دقیقاً **90 درجه** شود.
2. دو زاویه وقتی **مکمل** هستند که مجموع آنها دقیقاً **180 درجه** شود.
حالا با هم جدول را حل میکنیم:
**ردیف اول:**
زاویه ما $74$ درجه است.
برای متمّم: $90 - 74 = 16$ درجه.
برای مکمل: $180 - 74 = 106$ درجه.
**ردیف دوم:**
متمّم را داریم $65$ درجه.
پس زاویه اصلی برابر است با: $90 - 65 = 25$ درجه.
حالا مکمل این زاویه ($25$ درجه) میشود: $180 - 25 = 155$ درجه.
**ردیف سوم:**
مکمل را داریم $120$ درجه.
پس زاویه اصلی برابر است با: $180 - 120 = 60$ درجه.
حالا متمّم این زاویه ($60$ درجه) میشود: $90 - 60 = 30$ درجه.
ریاضی ششم صفحه 104 - فعالیت 2
2ـ در هر یک از موارد بالا اختلاف زاویهی متمّم و زاویهی مکمل چقدر است؟
پاسخ تشریحی و گام به گام ریاضی ششم صفحه 104 - فعالیت 2
در این بخش میخواهیم یک کشف جالب ریاضی انجام دهیم!
بیایید اختلاف متمّم و مکمل را در مثالهای فعالیت قبل حساب کنیم:
1. برای زاویه $74$ درجه: $106 - 16 = 90$ درجه.
2. برای زاویه $25$ درجه: $155 - 65 = 90$ درجه.
3. برای زاویه $60$ درجه: $120 - 30 = 90$ درجه.
**نتیجهگیری هوشمندانه:**
همانطور که دیدید، در تمام موارد اختلاف بین زاویه **مکمل** و **متمّم** یک زاویه، همیشه برابر با **90 درجه** است.
دلیلش هم خیلی ساده است؛ چون مکمل $180$ درجه و متمّم $90$ درجه است و اختلاف این دو عدد همیشه $90$ میشود.
ریاضی ششم صفحه 104 - فعالیت 3
3ـ دو زاویهی متمّم را به گونهای تقسیم کنید که اندازهی یک زاویه دو برابر دیگری باشد. هر کدام از این زاویهها چند درجه است؟
پاسخ تشریحی و گام به گام ریاضی ششم صفحه 104 - فعالیت 3
این سوال را میتوانیم با یک روش خیلی ساده به نام **روش سهمبندی یا نسبت** حل کنیم.
میدانیم مجموع دو زاویه **متمّم** برابر با **90 درجه** است.
اگر یک زاویه را **1 سهم** و زاویه دیگر را که دو برابر است **2 سهم** در نظر بگیریم، در مجموع **3 سهم** داریم.
حالا مجموع ($90$ درجه) را بر تعداد کل سهمها ($3$) تقسیم میکنیم:
$$90 \div 3 = 30$$
پس هر سهم برابر با $30$ درجه است.
* **زاویه اول (1 سهم):** $30$ درجه.
* **زاویه دوم (2 سهم):** $2 \times 30 = 60$ درجه.
بنابراین این دو زاویه **30 درجه** و **60 درجه** هستند که جمعشان میشود $90$ درجه.
ریاضی ششم صفحه 104 - فعالیت 4
4ـ همین کار را با دو زاویهی مکمل انجام دهید. هر کدام از این زاویهها چند درجه است؟
پاسخ تشریحی و گام به گام ریاضی ششم صفحه 104 - فعالیت 4
دقیقاً مثل تمرین قبل عمل میکنیم، با این تفاوت که اینجا مجموع زاویهها باید **180 درجه** (مکمل) باشد.
دوباره یک زاویه را **1 سهم** و دیگری را **2 سهم** میگیریم که مجموعاً میشود **3 سهم**.
حالا مجموع مکمل ($180$ درجه) را بر $3$ تقسیم میکنیم:
$$180 \div 3 = 60$$
پس اندازه هر سهم $60$ درجه است.
* **زاویه کوچکتر:** $60$ درجه.
* **زاویه بزرگتر:** $2 \times 60 = 120$ درجه.
بنابراین زاویههای ما **60 درجه** و **120 درجه** هستند.